Uzay
Evrenin sınırlarında.
Uzay nedir?
Bu kategori evreni ve içindeki büyük gizemleri konu alır: kara delikler, galaksiler, gezegenler, yıldızlar ve evrenin nasıl başladığı gibi kozmik sorular. Meraklı biri burada evrenin yaklaşık 13,8 milyar yıllık geçmişini, gök cisimlerinin nasıl oluştuğunu ve uzayın işleyişine dair temel gerçekleri kısa ve anlaşılır anlatımlarla öğrenir.
Satürn Suda Yüzebilir mi? Cevap Seni Şaşırtacak
Satürn'ün ortalama yoğunluğu sudan düşük olduğu için, yeterince büyük bir okyanus olsaydı teknik olarak yüzerdi. Güneş Sistemi'nde bunu başarabilen tek gezegen.
Önizle→
Uzayın Bir Kokusu Var: Astronotlar Neden "Yanık Biftek ve Barut" Kokladıklarını Söylüyor?
Uzay yürüyüşünden dönen astronotlar, skafandırlarından barut, kaynak dumanı ve yanık biftek karışımı garip bir koku aldıklarını anlatıyor. Peki boşlukta koku nasıl olur?
Önizle→
Venüs'te Bir Gün, Bir Yıldan Neden Daha Uzun?
Venüs kendi ekseninde o kadar yavaş döner ki bir tam dönüşü, Güneş çevresindeki turundan daha uzun sürer. Üstelik gezegen ters yönde döner.
Önizle→
Güneş'in Işığı Sana 8 Dakikada Ulaşıyor Ama O Işık Doğmak İçin On Binlerce Yıl Bekledi
Güneş'in yüzeyinden gözüne gelen ışık sadece 8 dakika yol alır. Ama o fotonun çekirdekte doğup yüzeye çıkması on binlerce yıl sürmüştür. İşte o inanılmaz gecikmenin sırrı.
Önizle→
Jüpiter'in Büyük Kırmızı Lekesi: 350 Yıldır Dinmeyen Fırtına
Jüpiter'in yüzeyindeki o kırmızı benek, Dünya'dan büyük dev bir fırtına ve en az 350 yıldır dönüyor. Peki neden bir türlü sönmüyor?
Önizle→
Geceleri gördüğün yıldızların çoğu çoktan ölmüş olabilir mi?
Işık o kadar yavaş yolculuk eder ki bazı yıldızların ışığı bize ulaşırken yıldızın kendisi binlerce yıl önce patlayıp yok olmuş olabilir. Gece gökyüzü bir 'şimdi' değil, üst üste binmiş binlerce farklı geçmişin aynı tuvale karıştığı dev bir albümdür. Başını her kaldırışında aslında bir zaman makinesine bakıyorsun.
Önizle→
Bir gezegende neden gökten elmas yağar?
Uranüs ve Neptün'ün derinliklerinde akıl almaz basınç metan gazını parçalayıp karbonu sıkıştırıyor ve gerçek elmaslar bir yağmur gibi gezegenin içine doğru süzülüyor. Bilim insanları bu süreci strafordan elmas üreten lazer deneyleriyle laboratuvarda bile yeniden yaratabildi.
Önizle→
Uzayda iki astronot el sıkışsa neden tehlikeli olur?
Vakumun ortasında astronotların tulumlarında gidecek yeri olmayan statik elektrik birikir. İki astronot temas ettiğinde aralarında küçük bir kıvılcım çakabilir; bu da hassas elektroniğe zarar verebilir. NASA bu yüzden uzaya özel topraklama prosedürleri geliştirdi.
Önizle→
Satürn'ün halkaları neden gözümüzün önünde yok oluyor?
Cassini'nin ölçümleri, Satürn'ün halkalarının saniyede tonlarca buz ve kaya parçacığını gezegene 'halka yağmuru' olarak döktüğünü ortaya koydu. Bilim insanları halkaların yaklaşık üç yüz milyon yıl içinde tamamen kaybolacağını hesaplıyor; yani biz onları görebilen nadir bir nesiliz.
Önizle→
Tuvalete giden insan atığı neden gökyüzünde yıldız gibi parlar?
Eski uzay araçları atıklarını boşluğa boşalttığında, donan idrar damlacıkları Güneş ışığını yansıtıp 'astronotun takımyıldızı' denen parlak bir bulut oluşturuyordu. Apollo astronotlarının tanık olduğu bu olgu, bugün ISS'te içme suyuna geri dönüşen atığın hikayesine evrildi.
Önizle→
Uzayda ağlamak neden imkansıza yakındır?
Yerçekimi olmadığı için uzayda gözyaşları yanaktan akmaz; gözün üzerinde büyüyen titrek bir su topu olarak birikir, görüşü bulandırır ve astronotların gözünü acıtacak kadar yakabilir. NASA astronotu Andrew Feustel bunu bir uzay yürüyüşünde sert biçimde yaşadı.
Önizle→
Ay neden her yıl Dünya'dan biraz uzaklaşıyor?
Apollo astronotlarının Ay'a bıraktığı aynalar sayesinde ölçüldü: Ay her yıl 3.8 cm uzaklaşıyor. Sebep, gelgitlerin gizli bir sonucu.
Önizle→Uzay üzerine okumalar
Bu kategoriyle ilgili kısa blog yazıları — dinlemeden önce ya da sonra oku.
Evren Nasıl Başladı? Büyük Patlama'nın Hikayesi
Büyük Patlama bir patlama değildi. Uzayın kendisi genişledi ve hâlâ genişliyor. Kanıtlar, yaklaşık 13,8 milyar yıl ve dürüstçe bilmediklerimiz.
Kara Delikler: Evrenin En Bilinmez Nesneleri
Işığın bile kaçamadığı, zamanı yavaşlatan ve galaksilerin merkezinde gizlenen kara delikler nasıl oluşur? Kanıtlanmış bilim ve hâlâ bilinmeyenler.
Uzay Hakkında Aklını Başından Alacak 7 Gerçek
Gökyüzüne bakmak neden zamanda geriye bakmaktır? Bir kaşık nötron yıldızı neden dağlar kadar ağırdır? Uzayın doğrulanmış ve baş döndüren gerçekleri.
Uzay hakkında merak edilenler
Kara delik nedir?
Kara delik, kütleçekiminin o kadar güçlü olduğu bir uzay bölgesidir ki ışık bile ondan kaçamaz. Genellikle çok büyük yıldızların ömürleri bittiğinde çökmesiyle oluşur ve sınırına 'olay ufku' denir.
Evren kaç yaşında?
Bilim insanlarının bugünkü ölçümlerine göre evren yaklaşık 13,8 milyar yaşında. Bu tahmin, evrenin ilk anlarından kalan kozmik mikrodalga arka plan ışıması gibi verilerle hesaplanıyor.
Uzay hakkında Merak'ta ne var?
Sitede uzay konulu blog yazıları, kavram sözlüğü ve kategori sayfaları bulunuyor (ör. kara delikler, evrenin başlangıcı). Kısa sesli anlatımları dinlemek için Merak uygulamasını App Store veya Google Play'den indirebilirsin.
Tüm Uzay içeriklerini sesli dinle
Kısa anlatımları arka planda çal, çevrimdışı indir, serini sürdür. İlk ay ücretsiz.