Bilim

Bir kimyager karısının nükleer dehasını nasıl gizledi?

Lise Meitner çekirdek bölünmesini açıklayan kişiydi ama 1944 Nobel'i sadece laboratuvar ortağı Otto Hahn'a gitti. Karın ortasında bir yürüyüşte çözmüştü teoriyi.

Bir doktor neden kendi midesine bakteri içti?

1984'te Avustralyalı Barry Marshall, ülserin stresten değil bir bakteriden olduğunu kanıtlamak için içi bakteri dolu bir bardağı kafasına dikti. Birkaç gün sonra hastalandı.

Bir kadının ölümsüz hücreleri nasıl tıbbı değiştirdi?

1951'de ölen Henrietta Lacks'in tümöründen alınan hücreler hiç ölmedi. İzinsiz çoğaltılan bu 'HeLa' hücreleri çocuk felci aşısından uzaya kadar her yerde.

Bir haritacı doktor salgını nasıl bir pompayla durdurdu?

1854 Londra'sında kolera mikrobu daha bilinmiyordu. John Snow, ölümleri haritaya işleyip tek bir su pompasını işaret etti ve kolunu söktürdü.

Bir kadın matematikçi neden Einstein'ın fiziğini kurtardı?

Emmy Noether, enerjinin neden korunduğunu açıklayan teoremi 1918'de kanıtladı. Üniversite onu kadın olduğu için maaşsız bıraktı; Einstein 'dahi' dedi.

Neden öğle uykusu kalbini koruyabilir?

Yunanistan'da 23 bin kişiyi izleyen bir araştırma, kısa öğle uykularının kalp hastalığı riskini ciddi oranda düşürdüğünü gösterdi. Mesele süre değil, düzen.

Neden mavi ışık değil de düzeni uyutuyor seni?

Uyku üzerine en sağlam bulgu mavi ışık korkusu değil: vücut ısının düşmesi. Sıcak duş bile bu yüzden seni daha hızlı uyutuyor.

Neden bir işi 'bitirmeden' bırakmak hafızanı güçlendirir?

Bir psikolog garsonların sadece ödenmemiş hesapları hatırladığını fark etti. Yarım kalan işlerin akılda kalması bir öğrenme hilesine dönüştü.

Neden kendi kendine konuşmak performansını artırıyor?

Araştırmalar, kendinden 'sen' diye üçüncü kişiyle konuşmanın stresi azaltıp performansı yükselttiğini gösterdi. LeBron James bunu canlı yayında yaptı.

Bir bardak su neden ışıkla parlayan jele dönüşür?

Bazı maddeler katı mı sıvı mı olduğuna 'sonradan' karar verir. Mısır nişastası karışımı buna kanıt: yumruğa katılaşır, avuçta akar. Adı bile bir çizgi roman kahramanından geliyor.

Bir mantar futbol sahası kadar büyüyebilir mi?

Oregon'da tek bir bal mantarı yaklaşık 9 kilometrekareye yayılmış halde yaşıyor. Dünyanın en büyük canlısı bir fil değil, bir ağaç bile değil: yer altındaki bir mantar ağı.

Beyniniz uyurken neden bir musluk gibi yıkanır?

Bilim insanları 2012'de beynin gizli bir temizlik sistemi keşfetti. Bu sistem en güçlü gece çalışıyor; bu yüzden uykusuzluk fiziksel olarak beyni 'kirli' bırakıyor.