İnsan Davranışları

Madde 22'yi yazan adam aslında neyi anlatıyordu?

Joseph Heller'ın romanından doğan 'Catch-22' kavramı, kuralların kendi kendini çürüttüğü çıkmazları tanımlar. İnsanlar bu tuzağı her gün gerçek hayatta yaşıyor.

Yeni bir alışkanlık gerçekten 21 günde mi oturur?

Yaygın '21 gün' efsanesi bir estetik cerrahın gözleminden çıktı. Londra Üniversitesi'nin gerçek ölçümüyse alışkanlığın ortalama 66 günde oturduğunu gösterdi.

Yapılacaklar listenizdeki o iş neden aklınızdan çıkmıyor?

1927'de bir restoran garsonu, ödenmemiş hesapları kusursuz hatırlarken ödenenleri anında unutuyordu. Zeigarnik bunu deneyle kanıtladı: zihin bitmemiş işe takılır.

Hedefini anlatmak onu gerçekleştirmeni neden zorlaştırır?

New York Üniversitesi'nin deneyi, niyetini başkasına açıklayanların o işi tamamlama olasılığının düştüğünü gösterdi. Söz, eylemin yerini geçici olarak alıyor.

Markette neden hep planladığınızdan fazlasını alıyorsunuz?

Marketlerde meyve reyonunun girişte olması tesadüf değil. Araştırmalar, taze ürünle başlayan alışverişlerde 'erdem ruhsatı' yüzünden daha çok abur cubur alındığını gösteriyor.

Süpermarket müziği neden yavaşladıkça çok harcarız?

Bir benzin istasyonu ve süpermarket araştırması, mağazadaki müziğin temposu yavaşladığında insanların daha uzun kaldığını ve çok daha fazla harcadığını gösterdi.

İsmi telaffuzu zor markalar neden daha riskli görünür?

Michigan Üniversitesi'nin deneyi, telaffuzu zor isimlerin insan zihninde otomatik olarak 'tehlikeli' damgası yediğini gösterdi. Akıcılık, güvenle karıştırılıyor.

Sıraya neden bir kişi geçince herkes oraya yığılır?

Columbia'nın çevrimiçi müzik deneyi, bir şarkının kalitesinden çok, başkalarının onu indirdiğini görmenin başarısını belirlediğini kanıtladı. Popülerlik kendi kendini besliyor.

Ön ödemeli kahve kartı neden bizi daha cömert yapar?

MIT ve Carnegie Mellon araştırmacıları, kartla ödemenin nakit ödemeye kıyasla 'ödeme acısını' köreltip harcamayı katladığını gösterdi. Plastik para acıtmıyor.

İnsanlar neden grup baskısıyla apaçık yanlışı seçer?

Solomon Asch'in 1951 deneyi, insanların gözleriyle gördükleri bariz doğruyu, sırf gruba uymak için inkar ettiğini gösterdi. Çoğunluk, gerçeği yeniyor.