Para Psikolojisi

Kendi Yaptığın Bir Şeye Neden Fazla Değer Biçersin?

Bir araştırma, insanların kendi kurdukları bir mobilyaya, aynı hazır mobilyadan çok daha fazla para ödediğini gösterdi.

Newton Yer Çekimini Buldu Ama Servetini Neden Kaybetti?

Tarihin en büyük dehası borsada bir balona kapıldı, bugünkü parayla milyonlarca dolar kaybetti ve 'gök cisimlerini hesaplarım ama insan çılgınlığını hesaplayamam' dedi.

Tek kuruşunuz yokken neden daha az hata yaparsınız?

Kıtlık, beynin işlem gücünü çalar ama bir yandan da odağı keskinleştirir. Princeton'lı bilim insanları bunu mercimekçide ve şeker tarlasında ölçtü.

▶13 dk🇬🇧 EN

Neden 100 lira kaybetmek 100 lira kazanmaktan acıtır?

Kahneman ve Tversky, insanın kaybı kazançtan yaklaşık iki kat ağır hissettiğini kanıtladı. Bu eşitsizlik bütün yatırım hatalarınızın kökeninde yatıyor.

Yuvarlak fiyatlar mı yoksa 9'lu fiyatlar mı satar?

19,90 lira gerçekten 20 liradan daha mı ucuz görünür? MIT ve Chicago Üniversitesi bunu kıyafetler üzerinde deneyledi — sonuç şaşırtıcı.

Kartla mı yoksa nakitle mi daha çok harcarsınız?

MIT'de yapılan bir açık artırmada insanlar kartla, nakide kıyasla iki katına kadar fazla ödemeye razı oldu. Sebebi 'ödeme acısı' denen bir his.

Zengin olmak mı sizi cömert yapar, yoksulluk mu?

Berkeley'de yapılan deneylerde varlık arttıkça empati ve cömertlik azaldı. Hatta sahte bir Monopoly oyunu bile insanı birkaç dakikada değiştirdi.

Maaşı haftalık alanlar neden daha mutlu?

Aynı toplam para, aylık yerine küçük ve sık dilimlerde geldiğinde insanlar kendini daha varlıklı hisseder. Sebebi muhasebede değil, beyinde gizli.

İndirimdeki ürünü neden gereğinden çok alırız?

%50 indirim aslında ne kadar tasarruf ettirir? Beyin indirimi bir kazanç gibi yorumlayıp, ihtiyacımız olmayan şeyi 'kaçırılmaması gereken fırsata' çevirir.

Bir kahveyi 5 liraya neden satamazsınız?

Aynı kahve, sırf etiketinde sıfır az olduğu için ucuz hissettirir. Yuvarlak fiyatlar güven, küsuratlı fiyatlar ise 'hesaplı' algısı yaratır. Bu bir mühendislik.

Kredi kartıyla neden daha çok harcarız?

Aynı ürün için nakit verirken zorlanır, kartla rahatça öderiz. MIT araştırması, kartla ödeyenlerin aynı şeye iki kata kadar fazla teklif verdiğini gösterdi.

Para hediye etmek neden ayıp sayılır?

Ekonomik olarak nakit en verimli hediyedir; alan kişi tam istediğini alır. Yine de çoğu kültürde nakit hediye 'soğuk' bulunur. Sebebi mantıkta değil.