Psikolojik Güvenlik nedir?
Psikolojik güvenlik, bir ekipte kişinin soru sorarken, hata kabul ederken veya fikir öne sürerken cezalandırılmayacağına ya da küçük düşürülmeyeceğine dair ortak inançtır.
Kısaca
Kavramı Harvard'dan Amy Edmondson literatüre kazandırdı. Kişilerarası risk almanın güvenli görüldüğü ekiplerde insanlar susmak yerine konuşur: hatayı erken bildirir, yardım ister, itiraz eder. Bu, öğrenmeyi ve sorun çözmeyi hızlandırdığı için performansla ilişkilendirilir. Güven, rahatlıkla karıştırılmamalı; standartları düşürmek değil, açık konuşmayı güvenli kılmaktır. Genellikle liderin nasıl tepki verdiğiyle şekillenir.
Nasıl işler?
Psikolojik güvenlik, bir ekipte kişinin soru sormanın, hata itiraf etmenin ya da farklı fikir söylemenin kendisine zarar vermeyeceğine dair paylaşılan inançtır. Bireysel bir cesaret meselesi değil, ekibe ait bir özelliktir: aynı kişi bir ekipte açıkça konuşurken diğerinde susabilir. Etkisi en çok hatalarda görünür — güvenli ekiplerde hatalar daha çok raporlanır, bu yüzden ilk bakışta daha çok hata yapıyor gibi görünürler; oysa fark hata sayısında değil, hatanın görünür olmasındadır. Kuran şey de büyük jestler değil, liderin küçük davranışlarıdır: kendi bilmediğini söylemesi, soruyu ödüllendirmesi ve kötü haberi getirene tepki göstermemesi.
Yaygın yanlış
Sanılan: Psikolojik güvenlik, herkesin rahat ettiği, kimsenin eleştirilmediği ve standartların gevşetildiği bir ortam demektir.
Gerçek: Kavramı geliştiren Amy Edmondson bu yorumu doğrudan reddeder. Psikolojik güvenlik konforla değil açık sözlülükle ilgilidir; nitekim yüksek güvenlik yüksek beklentiyle birleştiğinde en iyi sonucu verir. Güvenlik yüksek ama beklenti düşükse ortaya rahat ama verimsiz bir ortam çıkar; beklenti yüksek ama güvenlik düşükse insanlar kaygıyla çalışıp sorunları gizler. Amaç eleştiriyi kaldırmak değil, eleştirinin kişiyi değil işi hedeflediği bir zemin kurmaktır.
Nereden geliyor?
Kavramı bugünkü hâliyle tanımlayan isim Harvard Business School'dan Amy Edmondson oldu; 1999 tarihli çalışması, hastane ekiplerinde hata oranlarını incelerken ortaya çıktı. Edmondson beklediğinin tersi bir sonuçla karşılaştı: iyi ekipler daha çok hata raporluyordu, çünkü hatayı söylemek onlarda güvenliydi. Kavram geniş kitlelere, Google'ın kendi ekipleri üzerinde yürüttüğü ve etkili ekiplerin ortak özelliklerini araştıran çalışmanın sonuçlarıyla ulaştı.
Günlük hayattan örnek
Bir toplantıda yeni ekip üyesi "Bu planı tam anlamadım, bir yeri atlıyor olabilir miyiz?" diye çekinmeden sorabiliyorsa, o ekipte psikolojik güvenlik yüksektir.
Sohbette şöyle anlat
“Bir ekibin ne kadar sağlıklı olduğunu, kimin ne kadar çalıştığından çok, en kıdemsiz kişinin "bunu anlamadım" diyebilme rahatlığından anlarsın.”
Psikolojik Güvenlik hakkında sık sorulanlar
Psikolojik güvenlik nasıl kurulur?
Araştırmalar liderin küçük ve tekrarlanan davranışlarına işaret ediyor: bilmediğini açıkça söylemek, soru soranı ödüllendirmek, kötü haberi getirene olumsuz tepki vermemek ve hatayı suçlu aramak yerine öğrenme fırsatı olarak ele almak.
Psikolojik güvenlik performansı düşürür mü?
Bulgular tersini gösteriyor. Yüksek güvenlik yüksek beklentiyle birlikte olduğunda öğrenme ve performans artıyor. Düşüş, güvenliğin beklentisizlikle karıştırıldığı durumlarda ortaya çıkar.
Psikolojik güvenlik ile güven aynı şey mi?
Değil. Güven iki kişi arasındaki ilişkiye dairdir. Psikolojik güvenlik ise ekibin tamamına ait paylaşılan bir iklimdir; kişiye değil gruba bakılarak ölçülür.
İlgili kavramlar
Her gün 5 dakika, yeni bir merak
Yüzlerce kavram ve fikir, net sesli anlatımla cebinde. Uygulamayı indir, öğrenmeyi alışkanlığa çevir.