Doktorları hastanelere eşleştiren matematik nasıl Nobel kazandı?
Gale ve Shapley'in "ertelenmiş kabul" algoritması, kimsenin kaçıp firar etmek istemeyeceği kararlı eşleşmeler kurar. Tıp asistanı yerleştirmeden böbrek takasına kadar kullanılıyor ve 2012'de Nobel getirdi.
📲 Tam sesli anlatım uygulamada.
1962'de iki matematikçi kağıt üzerinde bir "flört algoritması" yazdı; bugün o algoritma binlerce doktoru hastanelere, çocukları okullara ve böbrekleri hastalara eşleştiriyor.
Bu içerikte geçenler
- Gale-Shapley
- kararlı eşleşme
- ertelenmiş kabul
- Nobel Ekonomi
- algoritma
- böbrek takası
- okul seçimi
- oyun teorisi
Sözlükte bu kavramlar
Tam sesli anlatımı uygulamada dinle
Bu içeriğin tamamı — net, akıcı Türkçe seslendirmeyle — Merak uygulamasında. 6 dk ayır, kulaklığını tak, öğren.
- ✓Net Türkçe sesli anlatım
- ✓Günde 5 dakikada öğren
- ✓Kaldığın yerden devam
- ✓Streak ile alışkanlığa dönüştür
📲 İlk ay ücretsiz.
Bunları da merak edebilirsin
Aynı kategoriden seçili içeriklerle keşfe devam et.
İki Yabancı, Tek Kelime Konuşmadan New York'ta Nasıl Buluşur?
Thomas Schelling 1960'ta öğrencilerine sordu: haberleşmeden birini New York'ta bulacaksın, nereye gidersin? Cevaplar şaşırtıcı biçimde aynı yere çıktı.
Önizle→
Ünlü "Mahkum İkilemi"nde Aslında Hiç Mahkum Yok
Oyun teorisinin en meşhur hikayesi 1950'de RAND'da iki matematikçinin çizdiği bir tabloydu. İçindeki iki mahkum ve savcı masalını sonradan bir profesör uydurdu.
Önizle→
Van Halen'in "Kahverengi M&M Yasak" Maddesi: Kapris Değil, Dahice Bir Tuzak
Van Halen'in sahne sözleşmesinde kahverengi M&M'leri yasaklayan garip bir madde vardı. Ama bu şımarıklık değildi; sözleşmenin okunup okunmadığını anında ele veren zekice bir güvenlik testiydi.
Önizle→
Bedava Parayı Neden Reddederiz? Adaletin Cebe Zarar Veren Gücü
Ultimatom oyununda haksız bir paylaşım teklif edildiğinde insanlar kendi cebine zarar verme pahasına "hayır" diyor. Adalet duygusu, saf çıkardan güçlü çıkıyor — üstelik neredeyse her kültürde.
Önizle→
14 Zeki Stratejiyi Yenen Kod Sadece 4 Satırdı
1980'de düzenlenen bir turnuvada onlarca uzman en akıllı stratejiyi tasarlamaya çalıştı. Kazanan, dört satırlık en yalın olan oldu: "Kısasa Kısas."
Önizle→
Kazananın Laneti: İhaleyi Kazandın, Peki Ya Kaybettiysen?
1970'lerde petrol mühendisleri şaşırtıcı bir şey fark etti: açık artırmayı kazanan kişi, çoğu zaman en isabetli değil, en fazla abartan olduğu için sistematik olarak fazla öder.
Önizle→Bu konuyu okuyarak derinleştir
Güçlü Kararlar üzerine kısa blog yazıları — dinlemeden önce ya da sonra oku.
Daha İyi Kararlar Vermenin Zihinsel Araçları
İş değiştirmek, taşınmak, büyük bir alışveriş... İyi kararlar zekâdan çok yöntemdir. Karar kalitesini yükselten 6 pratik zihinsel araç ve günlük karşılığı.
Müzakere Sanatı: Herkesin Kazandığı Anlaşmalar
Müzakere kurnazlık değil, ortak zemin bulma sanatıdır. BATNA, çıkarlar, çapalama ve dinleme gücüyle maaşta, alışverişte ve evde daha iyi anlaşmalar.
Oyun Teorisi: Kararların Gizli Matematiği
İş birliği mi, ihanet mi? Trafikten iş yerine, her seçimin arkasında sessiz bir hesap var. Oyun teorisini jargonsuz, günlük örneklerle anlatıyoruz.
Her gün 5 dakika, yeni bir merak
Yüzlerce kısa içerik, net sesli anlatımla cebinde. Uygulamayı indir, ilk ay ücretsiz.